HKU

Aan de afdeling Jazz & Pop ontwikkel je je tot een veelzijdige professional met een onderscheidend profiel en een uitstekende instrumentbeheersing.

Jazz en Pop. Het zijn dé twee belangrijke wortels van de huidige nieuwe en geïmproviseerde muziek. Samen vormen de stijlen de voedingsbodem voor de opleiding. Je hoeft dus geen keuze te maken tussen genres en stijlen. Wel kies je je eigen inspiratiebronnen en bepaal je zelf je artistieke pad.

 

Je instrumentale ontwikkeling staat centraal gedurende je opleiding. Je volgt wekelijks privélessen, waarin je werkt aan je vaardigheden op je instrument. Afhankelijk van je hoofdvak volg je ook ritmesectielessen, groepslessen gericht op je instrument of stem, techniek- en leeslessen of doe je mee in close harmony of big band-projecten.

 

Daarnaast volg je lessen die je instrumentale ontwikkeling ondersteunen en je de noodzakelijke vaardigheden bijbrengen om na vier jaar als professioneel musicus het werkveld te betreden. Naarmate je verder komt in de opleiding biedt het studieprogramma steeds meer vrijheid en kies je vakken en activiteiten die aansluiten bij jouw doelstellingen en ambities.

Jaar een - verkennen en oriënteren

Een scherper beeld van wat je kunt, wat je wilt en of de studie voor jou de juiste keuze is. Dat is een belangrijke doelstelling van het eerste jaar. Het vak 'oriëntatie op studie en beroep' geeft je een betere kijk op de studie en het werkveld. Tijdens panelsessies vertellen alumni, docenten en andere professionals over hun werk als performer, programmeur, docent of ondernemer. Ook volg je het vak 'professionele communicatie' en krijg je de gereedschappen aangereikt waarmee je je eigen ontwikkeling als muzikant en professional kunt beschrijven, analyseren en bespreken.

Elke week speel je in een band met andere eerstejaarsstudenten en onderzoek je samen hoe een band werkt. Wat verwacht je van je medespelers en wat willen ze van jou horen? Waarom groovet het soms zo lekker en op andere momenten niet? Welke functies zijn er in een band en welke instrumenten nemen die functies in? Hoe speel je straight of swing? Door deze vragen te onderzoeken, ontwikkel je de band-skills die nodig zijn voor goed samenspel. Na een half jaar stel je deze vaardigheden op de proef tijdens het ‘de vloer op'-tentamen. Tijdens een jamsessie word je op het podium geroepen en hoor je wat je gaat spelen, met wie en in welke stijl. In de tweede helft van het jaar vorm je een vaste formatie en bereid je een setlijst voor die bestaat uit zowel eigen werk als bewerkingen van bestaande nummers. Je sluit het jaar af met een eindconcert waarin je band het programma presenteert.

Tijdens 'toegepaste theorie' en 'praktisch solfègelab' leg je de theoretische basis voor de rest van je opleiding. De stof is zo praktisch mogelijk en de vakken worden dan ook ondersteund door wekelijkse pianolessen. Ook werk je in het 'practical rhythm lab' aan timing en ritmiek in verschillende stijlen zoals swing, rock en Latin.

Daarnaast verdiep je je in de geschiedenis en cultuur van jazz en popmuziek van de afgelopen honderd jaar tijdens 'geschiedenis van de opgenomen muziek'. Waarom verbrandde Jimi Hendrix zijn gitaar? Waarom gebruikten de jaren ’80 punkers maar drie akkoorden? Waar liggen de wortels van de blues? Je leert muziekstijlen kennen en plaatst ze in een historische context. Zo ontwikkel je een helder plaatje van waar je eigen voorkeuren passen in de muziekgeschiedenis.

Jaar twee - verdiepen

Vanaf het tweede jaar kies je zelf een ensemble, waarmee je wekelijks repeteert en een concert voorbereidt. Van Latin, Brazil, vocal jazz, instrumental jazz, duo’s/trio’s en instrumental tot vrije improvisatie, live-electronics en pop & productie. Ook kies je een koor: theater, klassiek, close-harmony of het 'makerskoor', waarvoor je zelf koorstukken schrijft.

De lessen toegepaste theorie staan in het teken van muziekanalyse. Waarom krijg je altijd kippenvel bij die ene passage? Waarom is de ene solo een pakkend verhaal en klinkt de andere als los zand? Wat maakt dat iets écht swingt? Je onderzoekt de muziek die jou fascineert en deelt je bevindingen met medestudenten tijdens presentaties.

Tijdens 'basisvaardigheden productie' leer je de basics van het opnemen van geluid, muziek, instrumenten en ensembles. Denk aan plaatsing van microfoons, akoestiek, signal flow naar opnameapparatuur en het bewerken en mixen van opnames met software als Protools of Logic Pro. Ook leer je werken met de studio op school.

Bijna elke muzikant deelt zijn kennis en expertise met anderen. Of je nu een bandje coacht, een zangworkshop verzorgt, pianoles geeft, of iemand begeleidt bij songwriting. Daarom start je in het tweede jaar met methodiek: les over les geven. Je volgt methodieklessen specifiek gericht op jouw instrument en loopt stage bij docenten in het werkveld, waarbij je een aantal lessen observeert en natuurlijk ook zelf lesgeeft. Dit wordt ondersteund door algemene lessen over educatie zoals didactiek. Hoe bouw je een les op? En hoe stel je leerdoelen voor jezelf en je leerling?

Verder vervolg je in het tweede jaar de vakken practical rhythm lab, geschiedenis van de opgenomen muziek, piano en professionele communicatie.

Jaar drie - profileren

Aan het begin van je derde jaar maak je de balans op en stippel je een route uit naar je afstuderen. Samen met een studiecoach bespreek je waar jouw kracht ligt en welke vakken en andere activiteiten daarbij aansluiten. Je krijgt vanaf dit jaar steeds meer vrije ruimte, die je vult met activiteiten buiten school, zoals optredens, een eigen lespraktijk of studio-opnames met een (eigen) band. Daarnaast vul je deze ruimte met keuzevakken als 'music, art & culture', 'muziek educatielab', 'music, mind & body', 'creativiteit in het productieproces', 'non-western rhythms & techniques', 'studio recording' en 'contrapunt'. Ook kun je de 'carte blanche' gebruiken, waarbij je samen met een aantal medestudenten een keuzevak aanvraagt over een vrij onderwerp. Van 'hoe bouw ik een website?' tot 'hoe componeer ik atonale muziek?'.

Je ontwikkelt je verder als docent tijdens de lessen bandcoaching en door stagelessen te geven, zowel aan individuen als aan groepen. Ook volg je het vak pedagogiek en leer je over de muzikale, motorische en cognitieve ontwikkeling van kinderen en de psychologie van het leren. Je past deze theorieën en modellen toe op opnames van je eigen (stage)lessen.

Vanaf het derde jaar volg je het vak 'creating music'. De centrale vraag: wat wil jíj maken? Van soundscapes of noise-composities tot complexe big band arrangementen, jazz ballads, jingles en pop songs. Je componeert de muziek die jij wil creëren en legt je composities onder de loep in één-op-één lessen. Tijdens het vak arrangeren ontwikkel je je ambacht en verdiep je je in onder andere stemvoering, contrapunt, vorm en voicings. Dit doe je altijd aan de hand van concrete arrangementen. Naast deze vakken krijg je nog steeds elke week pianoles.

Jaar 4 - afstuderen

Een scherp geformuleerde visie op artistiek en educatief gebied. In het vierde jaar werk je toe naar je afstuderen en laat je zien waar je voor staat. Je sluit het educatietraject af met een onderzoek waarin je jouw kijk op educatie illustreert gebaseerd op bronnen zoals boeken, interviews of methodes. Als je productievakken hebt gevolgd in jaar twee en drie, sluit je dit traject ook af met een project.

De hoeksteen van dit jaar is het bandproject, waarin je zelf de artistieke koers bepaalt. Wat wil je spelen en met wie? Je wordt hierbij begeleid tijdens de vakken creating music en arrangeren. Daarnaast kies je zelf docenten die langskomen tijdens de repetitie voor een gastles. Ook werk je aan een perspakket met foto’s en informatie voor boekers, journalisten en andere geïnteresseerden, die je gebruikt om minimaal drie concerten te organiseren, bijvoorbeeld tijdens de maandelijkse HKU-lunchconcerten in TivoliVredenburg.

Het laatste jaar is de startbaan naar je carrière als musicus. Het studieprogramma kent nog meer vrije ruimte voor projecten, buitenschoolse activiteiten of keuzevakken. Waar je voor kiest hangt af van jouw ambities en doelstellingen. Waar wil je staan als je je diploma in ontvangst neemt? Je sluit de opleiding af met een eindexamenconcert, waarin je je artistieke handtekening en je profiel als musicus onderstreept. Alles wat je geleerd hebt tijdens je studie komt hier samen. Zo vormt het eindexamen zowel de afsluiting van je studie als de eerste stap in het werkveld.

Projecten

Vier keer per jaar vervallen de normale lessen en doe je mee aan een project. Tijdens deze Projectweken verdiep je je een week lang in één onderwerp. Dat kan een artiest zijn zoals Miles Davis, Joni Mitchell of Frank Zappa, maar ook een stijl of genre zoals Motown, Arabische muziek, Latin of innovatieve en genrevrije muziek. Andere mogelijke onderwerpen zijn microfoontechniek, onregelmatige ritmes en maatsoorten en ‘performatude’: de mentale houding om optimaal te presteren op het podium.

De projectweken worden geleid door gastdocenten: excellente, inspirerende en op dit moment relevante musici. Ook werk je vaak samen met studenten van andere HKU-schools zoals theater, beeldende kunst en muziektechnologie. Tijdens de jaarlijkse 'open deuren week' kun je bij alle docenten terecht met jouw leervraag. Misschien wil je van een saxofonist of vocalist horen hoe hij graag begeleid wordt. Of vragen aan een drummer wat groove nou eigenlijk is. Je schrijft je in bij een docent van jouw keuze.

Graad/titel

Na het afronden van deze studie krijg je de graad Bachelor of Music die je als BMus afgekort achter je naam kunt vermelden. Bij dit diploma hoort een supplement waarop vermeld staat welke specialisatie, vakken en projecten je hebt gedaan gedurende de studie.