Binnen het onderzoeksproject verkennen Fontys en HKU in samenwerking met zorgorganisatie Vitalis hoe kunst kan bijdragen aan betekenisvolle begeleiding van mensen in de terminale levensfase. Doordat traditionele zorg sterk gericht is op het oplossen van problemen, bieden bestaande methodieken vaak onvoldoende houvast bij existentiële vragen rondom leven en dood, zeker bij bewoners met dementie voor wie communicatie niet vanzelfsprekend via taal verloopt.
Co-creatie tussen zorgprofessionals en kunstenaars
Het project brengt zorg- en welzijnsmedewerkers samen met kunstenaars om via co-creatie nieuwe, zintuiglijke vormen van contact en betekenisgeving te ontwikkelen. Via rituelen, aanraking, klank of beweging ontstaan alternatieve ‘talen’ die helpen om nabijheid, afstemming en menselijke verbinding vorm te geven. Er wordt gewerkt aan twee kernaspecten: 1. Het gezamenlijk ontwikkelen van rituele werkvormen die ondersteunen bij existentiële zorg. 2. Het ontwerpen van nieuwe manieren om betekenisvolle zorgmomenten te herkennen en waarderen, ook als deze zich niet laten meten met traditionele impactmodellen.
Beoogde resultaten
De resultaten bestaan uit een praktische toolkit voor existentiële reflectie en concrete voorbeelden die bruikbaar zijn voor andere zorginstellingen en kunstenaars. De inzichten worden gedeeld via workshops, bijeenkomsten en toegankelijk lesmateriaal binnen zorg- en kunstopleidingen, zodat ook toekomstige professionals hiermee kunnen werken en zich erin kunnen verdiepen. De ontwikkelde werkwijzen zijn flexibel inzetbaar.
Voelbaar, gedeeld en betekenisvol voor bewoner en zorgverlener
Voorbij probleemoplossing levert niet alleen nieuwe vormen van zorg, maar ook een bredere kijk op wat impact in de ouderenzorg kan betekenen: niet als iets wat louter meetbaar moet zijn, maar als iets wat voelbaar, gedeeld en betekenisvol is in de ontmoeting zelf - voor bewoner én zorgverlener.
De samenwerking
Voorbij probleemoplossing: Kunst als gids in existentiële ontmoeting is een samenwerking tussen het lectoraat Impact als respons-abiliteit van Fontys en het HKU-lectoraat Waarde(n)vol Ondernemen in en door de kunsten.
