Neither

De projectleiders, docenten, onderzoekers, tentoonstellingsontwerpers en auteurs van Neither zijn Henny Dörr, voormalig cursusleider en docent van de HKU Master Scenography en onderzoeker het lectoraat Grensverleggende Artistieke Praktijken, en Vivek Sheth, tentoonstellingsontwerper en gastdocent aan het National Institute of Design en aan HKU.

De cursus Scenographic Practices aan het National Institute of Design in Ahmedabad, India was een drie weken durend scenografieprogramma dat van 2016 tot 2025 jaarlijks werd aangeboden aan groepen van ongeveer twaalf bachelorstudenten Exhibition Design.

Neither omvat een e-book en een tentoonstelling gebaseerd op het archief van werk dat gedurende de cursus is geproduceerd. Het archief, ontwikkeld in 2025 en 2026, bestaat uit ongeveer zesduizend documenten en vormt de basis voor zowel het boek als de tentoonstelling. Samen proberen deze projecten de pedagogische, artistieke en scenografische benaderingen te verwoorden die gedurende de cursus zijn ontstaan.

De tentoonstelling

Neither north south east west, stage nor space, reality nor illusion

De tentoonstelling, die van 21 maart t/m 1 april 2026 bij de Academie Galerie van HKU te zien was, is samengesteld, ontworpen en geproduceerd door Henny Dörr en Vivek Sheth, in nauwe samenwerking met alumni van de HKU master Scenography en kunstenaars Rhea John en Vishwesh Mistry, ondersteund door Robin Krijgsman en Goeleke Naaijkens.

Het ontwerp voor de tentoonstelling ontvouwt zich over vier ruimtes, georganiseerd rond de thema’s TIJD, POLYVOCALITEIT, IMMERSIE en STAD. Dit concept is geworteld in de uitgangspunten van ‘expanded scenography’, een kunstvorm die het onderscheid tussen werkelijkheid en illusie bevraagt, non-dualiteit benadrukt en een performatieve praktijk aangaat die gericht is op het niet-menselijke. Materialen, texturen, teksten, lichamen, geluiden, foto’s en films zijn geselecteerd uit het projectarchief, als bronnen van inspiratie en herinnering. Samen bieden zij een inkijk in een bijzondere en vruchtbare internationale samenwerking tussen kunstopleidingen in Utrecht en Ahmedabad.

Het e-book

Neither

In plaats van een lineair verslag te presenteren, reflecteert het boek Neither (2026) zich op hoe scenografisch denken zich ontwikkelde via teksten, ruimtelijke interpretatie en performatieve experimenten. Tijdens het schrijfproces ontwikkelden Henny Dörr en Vivek Sheth een duurzame pedagogische samenwerking die institutionele, culturele en disciplinaire contexten met elkaar verbond.

Ze creëerden een gedeelde onderwijsruimte tussen Ahmedabad en Utrecht. Niet vanuit een vaste structuur, maar ontstaan door herhaling, door samen met studenten te werken en door steeds terug te keren naar vragen rond ruimte, performance en interpretatie.

De twee reflecteren in de publicatie op tien jaar scenografieonderwijs aan NID Ahmedabad, waarbij ruimtelijke storytelling, performance en veranderende ontwerp-pedagogieën worden onderzocht vanuit een rijk archivistisch, pedagogisch en reflectief perspectief.

De publicatie is georganiseerd in drie cahiers:

• Cahier 1 – Reflecties: persoonlijke en gezamenlijke reflecties op onderwijs, samenwerking en pedagogische ontwikkeling. Thema’s zoals situatedness, polyvocaliteit, non-dualiteit, immersie, het non-/posthumane, tijd en ruimte worden onderzocht vanuit praktijk en experiment.
• Cahier 2 – Werkboek: opdrachtbeschrijvingen, fragmenten, referenties en geselecteerde studentenwerken uit 2016–2025.
• Cahier 3 – Extensies: reflecties op hoe deze pedagogische ideeën zich uitbreiden naar professionele praktijk, onderzoek en samenwerkingen buiten het klaslokaal.