Hoewel ze alle vier van HKU afkomen, leerden ze elkaar pas goed kennen tijdens deze samenwerking. Tjardo Stellingwerf behaalde bij HKU Theater zijn master Scenography, terwijl Pim van Hemert en Amy Vriend afkomstig zijn van Graphic Design. Nadat ze werden samengebracht door HKU X, innovatielab op gebied van creatief ondernemen, bundelden ze als gelegenheidstrio de krachten voor het ontwerp van Zin In.
Dat ontwerp is vervolgens vakkundig gerealiseerd door Julian Braakman. Hij studeerde net als Amy en Pim af als Graphic Designer, maar bouwt sindsdien vooral aan tentoonstellingen en interieurs met zijn bedrijf Studio Onder Constructie.
Markante Utrechters vertellen over zingeving
In een prachtig decor gebouwd door HKU'ers
Wat is de zin van het leven? Die eeuwenoude vraag wordt op een moderne manier onderzocht in de expositie Zin In, bij Museum Catharijneconvent. Daarin delen een MMA-vechter, een draq queen, een arts en andere diverse Utrechters hoe hun levens zingeving bieden. Maar liefst vier HKU’ers waren betrokken bij de totstandkoming ervan. Ontwerper Tjardo Stellingwerf (Master Scenography) en decorbouwer Julian Braakman vertellen wat de tentoonstelling voor hen betekent.
Markante Utrechters vertellen over zingeving
Een van de expositieruimtes van de tentoonstelling Zin In. Foto: Mike Bink
Hoe zijn jullie precies betrokken geraakt bij deze tentoonstelling?
Tjardo: “We zaten samen in een brainstormgroep van Catharijneconvent over 'Catharijne & Co'. De eerste brainstorm was gefaciliteerd door HKU X, die ons heeft samengebracht. Catharijneconvent heeft de leden van de denktank in oktober gepolst of ze grafisch en/of ruimtelijk mee wilden denken over de vormgeving van deze nieuwe expositie. Samen met Pim en Amy heb ik daar toen op gereageerd. Vanuit onze verschillende expertises zijn we toen als gelegenheidstrio als één team aangesteld. Vanuit mijn kijk als scenograaf heb ik mij op de beleving van het totale plaatje gericht; hoe de bezoeker zich door de ruimtes beweegt. Amy en Pim hebben als grafisch ontwerpers vooral de invulling per ruimte gedaan, dus voor elk van de acht Utrechtse gastcurators.”Julian: "Ik kwam zelf met Catharijneconvent in aanraking via mijn connecties bij HKU. Ook na mijn afstuderen heb ik namelijk meegewerkt aan meerdere expo’s voor de academie. Daarna kon ik aansluiten bij de andere HKU’ers uit de brainstormgroep. Ik heb vooral met Tjardo samengewerkt, om af te stemmen dat zijn ontwerpen ook praktisch uitvoerbaar waren voor ons als decorbouwers."
Zin In gaat over om betekenis. Wat betekent deze expositie zelf voor jullie professionele ontwikkeling?
Tjardo: “Sinds mijn afstuderen heb ik zo’n twee jaar ervaring als ruimtelijk vormgever, maar dit is de eerste museumtentoonstelling die ik ontwerp. In die zin vormt deze opdracht voor mij echt een primeur. Toch kregen we veel vrijheid van het museum om onze eigen ideeën te volgen. Het was de kunst om in een kort tijdsbestek snel keuzes te maken en stappen te zetten, ondanks dat scenografen en graphic designers niet per se op dezelfde manier kijken en denken.”Julian: " Ik ben juist wel thuis in de museumwereld, maar deze opdracht was voor mij de eerste in mijn thuisstad Utrecht. Normaal moeten we met vrachtwagens het halve land door reizen, maar nu kon ik eens de hoek om lopend naar mijn werk. Museum Catharijneconvent is natuurlijk een mooie naam in het portfolio. Hopelijk opent het de deuren naar andere musea in de regio, zoals het Centraal Museum of Spoorwegmuseum. Voor nu is dat de ambitie: dat ik meer opdrachten kan doen binnen loopafstand. Haha!"
Zin In in Museum CatharijneConvent. Foto: Mike Bink
Jullie zijn beide aan het werk in een andere richting dan waarin jullie zijn afgestudeerd. Is die studietijd bij HKU desondanks toch zinvol geweest?
Tjardo: “Ik heb geen typisch pad bewandeld: naast mijn Master Scenography heb ik eerder Landschapsarchitectuur gestudeerd. Die combinatie komt niet vaak voor, maar beide gaan over hoe de mens zich verhoudt tot de ruimte en de beleving ervan. En dat fascineert me ontzettend, of het nu in een theatrale setting, een museale setting of in een landschapsontwerp is. HKU heeft me veel gewoontes afgeleerd en ook weer anders naar de wereld laten kijken. Met mijn universitaire achtergrond was ik gewend om eerst heel lang na te denken, maar bij HKU moet je gewoon meteen gaan doen en gaandeweg leren.”Julian: "Ik ben inderdaad weinig actief als graphic designer, omdat ik tijdens mijn studie ontdekte dat ik veel liever fysieke dingen wilde maken. Maar doe ontdekking is wel te danken aan HKU, waar ik de vrijheid kreeg om in de werkplaatsen mijn eigen gang te gaan. Daar is de vonk aangewakkerd om meer richting de design en bouw van tentoonstellingen te gaan. En omdat ik – net als mijn compagnons – graphic design als achtergrond heb, kijken we toch anders dan de traditionele meubelmakers die je vaak in ons vakgebied ziet."
Tjardo: “Daarnaast heb ik zeer veel connecties en opdrachten te danken aan HKU X. Deze samenwerking met Catharijneconvent natuurlijk, maar eerder hebben we via HKU X ook kunnen werken voor de Provincie Utrecht en ProRail. Je krijgt daar de opdrachten zeker niet in de schoot geworpen: je moet wel bewijzen dat je iets kan. Maar HKU X vormt voor mij wel de springplank naar dergelijke partijen toe. Zeker in het eerste jaar na mijn afstuderen heeft HKU X mijn netwerk echt verbreed.”
Acht bijzondere verhalen over zingeving in Museum Catharijneconvent. Foto: Mike Bink
De tentoonstelling Zin In is nog tot eind augustus te bezichtigen. Waarom zou iemand die dit leest snel nog even moeten gaan kijken?
Julian: "Het is een heel bijzonder concept: al die uiteenlopende mensen die vertellen over hun levens. Het enige wat ze gemeen hebben, is hun sterke band met Utrecht. Ook de uitvoer is erg sterk: die combinatie van moderne kunst met het wat traditionele imago van CatharijneConvent. Hoe Tjardo, Pim en Amy het uitlichten, met een andere kleur voor elk persoon en hoe die door de ruimte in elkaar overlopen: het werkt gewoon heel goed."
Tjardo: "Ik hou niet zo van opscheppen. Maar ik ben wel trots op de manier waarop onze vormgeving de inhoud van de tentoonstelling weet te versterken. En die inhoud is natuurlijk belangrijk: totaal uiteenlopende mensen die reflecteren op zo’n universeel thema. Geen filosofen die uit de hoogte redeneren, maar acht nuchtere Utrechters: van een non tot een MMA-vechter. Ik denk dat elke bezoeker voor zichzelf wel iets eruit kan halen."