Internationaal samenwerken aan maatschappelijke uitdagingen

Wicked problems

Imagining Tomorrow wordt elk jaar georganiseerd door acht instellingen en gehost door een van de deelnemers. De in totaal 110 studenten kwamen uit Utrecht, Gent, Parijs, Helsinki, Talinn, Mumbai, Wroclaw en Budapest. In groepjes van vijf werkten de studenten hands on aan een urgent vraagstuk van een opdrachtgever uit de omgeving, een zogenoemd ‘wicked problem’. Dit jaar waren dit de opdrachtgevers:

• Bibliotheek de Krook Gent
• Kompanjon (jeugdwelzijnsorganisatie)
• Penitentiair Complex Brugge
• PATATT (patatproducent)
• Stichting Johan van Geluwe
• Gevangenis Gent
• VZW De Huizen (een detentiehuis)
• Jong Gent in Actie (jeugdwelzijnsorganisatie)

‘Van mij kwam vooral het denken in creatieve mogelijkheden en visualiseren van ideeën'

Adam van Raaij, tweedejaars Film, ging voor opdrachtgever PATATT aan de slag gegaan met als doel het narratief van de Franse friet terug te veranderen naar het narratief dat friet Belgisch is.

‘We zijn eerst aan de slag gegaan met het ontwikkelen van de identiteit van het merk: een verhaal met een moodboard. Vanuit daar zijn we gaan visualiseren hoe PATATT eruit komt te zien: van interieur tot menukaarten. We hebben ook ideeën bedacht hoe de marketing van de grond zou kunnen komen, met campagnematerialen voor social media. Friet is geen guilty pleasure, maar een necesarry one, werd onze boodschap.’

Wat was jouw bijdrage aan het team? Waar kon je echt verschil maken?
‘Vooral het denken in creatieve mogelijkheden en het visualiseren van ideeën. De storytelling van het “merk” en hoe dit er in de praktijk uitzag. Het creëren van een verhaal en daarbij nadenken over hoe dit overkomt op de consument vond ik ook heel leerzaam.’

Hoe vond je de samenwerking met studenten uit andere landen en disciplines, wat heb je hiervan geleerd?‘De samenwerking was heel verschillend. In mijn groepje zaten twee studenten uit India, een uit Frankrijk en een uit België. Interessant om te ervaren hoe anders iedereen werkt. Ik werk zelf bijvoorbeeld best wel vrij, niet echt met een bepaalde structuur. Terwijl de Franse student juist heel gestructureerd werkte vanuit bepaalde methodes. Dit kon soms botsen maar het zorgde er ook voor dat we verder kwamen omdat onze verschillende werkwijzen gebundeld werden.’

Welk moment is je echt bijgebleven?
‘De eindpresentaties. Ik was erg onder de indruk wat voor ideeën we met z’n allen binnen acht dagen wisten te realiseren met input vanuit al die verschillende culturen. Het deed me denken dat we misschien wel vaker jonge mensen aan de voet van ‘wicked problems’ moeten zetten.’

'Ik zorgde dat ons uiteindelijke concept goed was onderbouwd'

Luna Vaarting is tweedejaars Kunst en Economie. Haar opdracht was voor de gevangenis in Gent, waar ze zich met haar groepje focuste op op de psychiatrische gevangenen.

‘Ondanks dat een gevangenis een gevangenis blijft, en dit nooit ‘leuk’ zal worden, hebben we toch ons best gedaan om er een andere insteek aan te geven. Daarvoor hebben we eerst de gevangenis bezocht om daar met gevangenen te praten. Ik begon in te zien dit ook gewoon mensen zijn. Dat op zich was al een unieke ervaring’

Wat was jouw bijdrage aan het team? Waar kon je echt verschil maken?
‘Iedereen in mijn team was student textiel- en interieurontwerper, behalve ik. In het begin was het daarom even zoeken naar waar ik ze bij kon helpen, aangezien ik geen ontwerper ben en ook niet kan tekenen. Na een dag of twee, toen de ideeën kwamen binnenstromen, was het makkelijker om mijn eigen expertise toe te voegen aan het team en aan de opdracht. Ik weet bijvoorbeeld veel van theoretisch onderzoek doen en van financiën. Daarin kon ik de rest van mijn groep goed ondersteunen, terwijl zij aan het ontwerpen waren. Ik kon ervoor zorgen dat onze ideeën en ons uiteindelijke concept goed was onderbouwd, dat de uitleg duidelijk en helder was.’

Hoe vond je de samenwerking met studenten uit andere landen en disciplines, wat heb je hiervan geleerd?
‘Ontzettend leuk en leerzaam. Ieder land heeft eigen normen en waarden, een bepaalde manier van omgaan met situaties en denkwijze. Dit maakte de samenwerking heel interessant, omdat iedereen een ander perspectief inbrengt. Door bijvoorbeeld te mind mappen kwamen we er al snel achter dat dit voor ons het beste werkte. Door te zien wat een ander schrijft of tekent, voornamelijk omdat een groot deel van de groep visueel is ingesteld, konden we elkaar goed aanvullen. Dit bekijken van meerdere perspectieven op een probleem, neem ik ook mee in mijn eigen studie. Het is belangrijk om meerdere brillen om te zetten, om tot het beste concept te komen.’

Welk moment is je echt bijgebleven?
‘Alle gevoelens die de gevangenis bij mij opwekte. Ik was ontzettend opgelucht toen ik de deur uitstapte, maar tegelijkertijd is het een heel gekke gedachte dat jij gewoon zo de wereld weer in gaat, en de mensen die je net hebt gezien en gesproken, weer terug zijn in hun kleine cel. We hebben bij ze gekeken in de workshopruimte, en we zijn ook met ze naar de tuin geweest. Het een gemeenschap die helemaal losstaat van de buitenwereld. Ook zij hebben hun eigen vriendengroep. Sommigen lopen alleen, de ander is aan het voetballen en een ander klein clubje is een uur lang hetzelfde rondje aan het lopen. En dan sta jij daar, midden op het plein, te kijken.’

'De studenten worden uitgedaagd om over grenzen heen samen te werken en verschillende perspectieven te verbinden'

Verbindende onderwijsmodule

Vanuit HKU is Erwin Slegers verbonden aan de jaarlijkse tiendaagse. Hij begeleidt de studenten onder andere in hun opdrachten. Erwin: 'Imagining Tomorrow is een inspirerende en sterk verbindende onderwijsmodule waarin urgente vraagstukken van deze tijd centraal staan. Studenten werken aan sociaal geëngageerde projecten die rechtstreeks voortkomen uit de werkpraktijk en ervaren hoe hun ideeën daadwerkelijk impact kunnen hebben. Ze worden uitgedaagd om over grenzen heen samen te werken en verschillende perspectieven te verbinden. Samenwerken met echte opdrachtgevers maakt het project extra krachtig: het is een echte realiteitscheck die hen motiveert om met betrokkenheid, verantwoordelijkheid en ambitie aan de slag te gaan.’