“Het is vier jaar lang een speeltuin”

Interview met Valentijn Albers

Valentijn (21) is een van de tien theaterstudenten die dit schooljaar afstudeert in de richting Theatre Design.
“Het is vier jaar lang een speeltuin”
Valentijn brengt deze toneel-luwe tijd het liefst door in het klaslokaal, omringd door abstracte decorstukken en uitbundige kostuums. Boven zijn werktafel hangt een staatsieportret van hemzelf. “Ik sta graag in de belangstelling.”

Prinsessenjurk

“Ik stond toen ik twee was al in een prinsessenjurk op een stoel theatraal te doen voor m’n ouders. Ik ben een echte maker. Het liefst bouw ik een poppenhuis waar ik zelf in ga wonen. Wat ik op het toneel zet, dat is mijn wereld, dáár wil ik onderdeel van zijn. En die schoonheid, die wíl ik, koste wat kost.”

Stiekem stoer

“Ik kom uit Bergen, in de omgeving van Alkmaar. Mijn moeder schilderde en naaide vroeger veel en mijn vader is behalve triatleet ook echt een cultuursnuiver. Mijn drie jongere broertjes (van 13, 15 en 19) zijn ook sportief. Ik ben de oudste, de gayste, en een beetje de flamboyante kunstenaar van het stel. Maar, al sta ik als grote broer hysterisch te doen in het theater met een belachelijke pruik op, ik weet dat ze honderd procent achter me staan. Stiekem vinden ze het zelfs stoer dat ik op de kunstacademie zit.”

Knusse stad

“Utrecht doet me denken aan Alkmaar, en het is knusser dan Amsterdam. Ik kwam hier in eerste instantie voor de stad. Wat de HKU-opleiding inhield, daar snapte ik eigenlijk niet zo veel van. Ik speelde zelf toneel en ik wist wel dat ik kunst en theater wilde combineren, maar ik had geen idee dat dat kon. En toen ontdekte ik de opleiding Theatre Design. Het klikte meteen toen ik eenmaal begon. Ik heb er nooit spijt van gehad.”
 

Speeltuin

“Deze opleiding is vier jaar lang een speeltuin waar je zelf alles ontdekt. De academie biedt je alleen de handvatten. Je krijgt in het eerste jaar als het ware een toolbox aangereikt waarmee je alles leert wat je als scenograaf moet kunnen. In het tweede jaar ga je veel meer op jezelf inzoomen; wie ben je als maker en wat wil je vertellen? In het derde jaar maak je een professionaliteitsslag. Je weet dan wel ongeveer wie je bent en wat je wilt, en in het vierde jaar manifesteer je dat met een kers op de taart; een voorstelling. Daarnaast maak en exposeer je een eindwerk. In november spelen wij met z’n achten onze vierdejaarsvoorstelling, dat wordt ons stempel op de opleiding. Het afstudeeronderzoek is individueel, het resultaat daarvan wordt tentoongesteld in een gezamenlijke expo.
 

Specialiseren

“We worden hier heel breed opgeleid. Mensen vragen vaak: ‘Wil je dan niet beter worden in één ding?’ Dat is natuurlijk wél zo, maar ik denk dat het juist heel belangrijk is om die vrijheid te behouden. Dat je kunt blijven bewegen. Stel je voor dat ik me in de eerste twee jaar al had gespecialiseerd in kostuums maken en nu anderen vetgave dingen zou zien doen met licht. Ik zou het superjammer vinden als ik dat dan niet meer zou kunnen ontdekken.”
 

De Covid-klap

“Toen de scholen ineens dicht gingen op 13 maart zat ik midden in een festivalproject. Dat festival is natuurlijk nooit doorgegaan. Toen moesten we als studenten echt even omschakelen. Ook kreeg het cultuurlandschap een flinke klap. Ineens werden we geconfronteerd met de vraag: ‘Waar komen we straks terecht na de opleiding?’ Zelf ben ik wel positief ingesteld. Ik ben gewoon aan de slag gegaan met de dingen waar ik door de drukte van de projecten eerder geen tijd voor kon maken. Nu kon dat wel. Zo ben ik weer meer gaan schilderen en tekenen.”

Vuurwerk

“Nu zit ik meestal hier in het lokaal of thuis achter m’n laptop. Het is niet allemaal theatraal werk. Ik vind het heel erg leuk om beelden te maken; digitaal, op het doek, maar ook op het toneel. Beelden die, op het tweede gezicht, ineens interessant of humoristisch blijken te zijn. Klassieke plaatjes met tierlantijnen én met een twist.
 
Dat vind ik ook het leuke aan theater. Je kunt er het contrast opzoeken. Een klassieke setting neerzetten, maar dan je teksten bijvoorbeeld rappen. Als ik vroeger met mijn vader naar het theater ging was het vúúrwerk, jánken. Theater leeft niet meer zo, nu gaan we liever naar een coole film. Ik wil dat een voorstelling weer de highlight van het jaar kan zijn. Ik wil het spektakel terugbrengen, overdonderen.”
 

Sprookjesogen

“Voor ik hier begon kon ik niet kiezen tussen beeldende kunst en theater, en nu doe ik van beide wat. Maar dat ik nu áchter de schermen werk betekent niet dat ik hierna niet vóór de schermen kan werken.
 
Wat je ook kiest, durf het gewoon aan. Je keuze is niet final. Volg je hart. Of zoals docente Marina van der Heiden tegen mij zei: ‘Valentijn, jij kijkt naar de wereld met sprookjesogen. Laat dat nooit meer los.’”
Tekst: Shinta Lempers
Fotografie: Studio Airport

oktober 2020