Heritage for the Future (HEFT)

Een mooi voorbeeld van een immersive experience is Lacuna van immersive artist Nienke Huitenga Broeren. In deze virtualrealitydocumentaire, die in mei 2025 in première ging op het filmfestival in Cannes, kun je in virtual reality zoeken in de herinneringen van een 86-jarige vrouw over hoe zij als klein kind haar ouders verloor tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Een ander mooi voorbeeld is de VR opera Songs for a Passerby van immersive artist Celine Daemen, waarin je in VR door een muzikaal droomlandschap loopt en daarin reflecteert over hoe we ons verhouden tot de wereld rond ons heen.

Gezamenlijke aanpak

Immersive experiences (IX) zoals deze krijgen steeds vaker internationale erkenning op festivals en in musea. Ze laten het publiek verhalen ruimtelijk en zintuiglijk beleven vanuit verschillende perspectieven. De ontwikkeling hiervan vraagt om een gezamenlijke aanpak voor het ontwerp, behoud en hergebruik van deze complexe producties. Met dit project, onder de naam HEFT (Heritage for the Future), wil het consortium een bijdrage leveren aan een toekomstbestendig Immersive Experience ecosysteem.

Centrale rol voor makers

Penvoerder van HEFT is het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, het media-archief van Nederland. Naast HKU, vertegenwoordigd door het lectoraat (Dis)Connected Technology & Creativity, zijn EYE Filmmuseum, Nederlands Film Festival, Universiteit van Amsterdam en Satore Studio partner.

Ook partner zijn verschillende ervaren makers van immersive experiences. Deze makers en hun maakproces spelen een centrale en essentiële rol in het project. Zij gebruiken hun maakprocessen als onderzoek, door bestaande en nieuwe immersive werken te (her)ontwerpen, te prototypen en te testen met een breder publiek. De betrokken makers zijn Studio Nergens (Celine Daemen), Studio ZZZAP (Nienke Huitenga Broeren), Richard Vijgen en Nullshima Studio (Anne Fehres & Luke Conroy).

Stevig fundament

Het consortium zal gedurende twee jaar methodes onderzoeken om immersive experiences artistiek en duurzaam te ontwikkelen en als cultureel erfgoed te behouden, zodat ze in de toekomst opnieuw ervaren kunnen worden. Op deze manier bouwen de partners aan een stevig fundament voor deze bijzondere mediavormen, zodat de kracht van deze ervaringen ook te ervaren is nadat het project is afgerond.

Rol van HKU

HKU is binnen het HEFT-project verantwoordelijk voor de onderzoeksactiviteiten op gebied van belichaamde en betekenisvolle Immersive Experiences. Lector Nick Degens en associate lector Joris Weijdom van het lectoraat (Dis)Connected Technology & Creativity zijn trots dat HKU deze rol heeft gekregen: 'In het lectoraat en in het HKU AXR-lab werken we al nauw samen met allerlei makers en kunstenaars in artistieke technologische maakprocessen. Met HEFT kunnen we daar een volgende stap in zetten: door het organiseren van IX-Design Labs op onderwerpen zoals dramaturgie, interactie en storytelling doen we kennis op die niet alleen relevant is voor de praktijk, maar ook voor onze studentmakers vanuit Games, Media en Theater.'

Stimuleringsfonds

Het project wordt ondersteund door een subsidie van 1,3 miljoen euro vanuit het programma Artistic & Design Research for Immersive Experiences (ADRIE) van het Stimuleringsfonds. HEFT maakt deel uit van het grotere Creative Industries Immersive Impact Coalition (CIIIC) groeifonds-programma, dat de creatieve industrie en contentmakers in staat wil stellen om kansen rondom immersive experiences te verzilveren.