Exposure Prep

Voorbereiding op creatief ondernemerschap

Ieder jaar bereiden alle afstudeerders van HKU zich voor op hét sluitstuk van hun opleiding eind juni: afstudeerfestival Exposure. Steeds meer van hen volgen vanaf februari het programma Exposure Prep, een serie workshops over ondernemende vaardigheden die goed van pas komen als je het werkveld in trekt. In 2026 deden 500 studenten vanuit tien opleidingen bij acht academies mee.

Vier workshops

Exposure Prep liep van februari tot en met april 2026. In vier workshops kregen de deelnemers een stoomcursus ondernemende vaardigheden: positionering, artist statement, prijsbepaling en pitchen.

HKU X

De workshops vonden plaats bij HKU X, HKU’s innovatielab voor creatief ondernemerschap. Dat is een plek waar studenten, docenten, alumni, studieleiders en externe partijen samenkomen om te werken aan hun ondernemende plannen. Je kunt er elke maandag bijvoorbeeld terecht voor een wekelijks spreekuur, en er wordt jaarlijks voor alumni een talentprogramma neergezet. Organisatorisch is HKU X ondergebracht bij het team Leren & Innoveren. Dit team houdt zich ook bezig met docentprofessionalisering en onderwijsinnovatie.

Maatwerk

Het programma bevat voor elke student dezelfde vier workshops, maar per serie wordt er aan maatwerk gedaan. Docenten van verschillende opleidingen gaven samen de workshops. Zij bereidden het programma samen voor in een co-creatiesessie, om het zo goed mogelijk aan te laten sluiten bij de taal en casuïstiek van de betreffende groep en het soort creatief ondernemerschap dat daarbij past (een muzikant pitcht op een andere manier dan een beeldend kunstenaar). Er wordt wel bewust gekozen voor verschillende disciplines bij elkaar, zodat de studenten ook van elkaar kunnen leren.

Tijdens een van de workshops van Exposure Prep.

Structurele plek

Voor steeds meer opleidingen is Exposure Prep een vast onderdeel van het curriculum. Het is belangrijk voor HKU om op deze wijze ondernemerschapsonderwijs structureel een plek te geven in de studieloopbaan. Arja Veerman is studieleider voor de opleiding Illustratie bij HKU Media en vanuit deze rol betrokken bij Exposure Prep. “Ik ben blij dat Exposure Prep bij ons een vaste plek heeft gekregen in jaar 4, zodat onze studenten meer ondernemerschapsvaardigden opdoen. In jaar 2 geven we wel het vak Professionalisering en Ontwikkeling, maar opfrissen en herhaling zijn nodig. Door samen te werken aan de Exposure Prep hebben we inmiddels ook al eerder in het curriculum van jaar 3 en 4 de aandacht voor ondernemerschap versterkt, zoals het in kaart brengen van stakeholders of werken aan prijsbepaling.”

Verbinden met je podium

Het is ook belangrijk dat Exposure Prep in het curriculum zit, zegt Arja. “Toen het nog vrijblijvender was, voelde het voor studenten als iets dat ‘erbij’ kwam in een toch al drukke periode. We stimuleerden ze wel, maar uiteindelijk gingen er dan twee of drie. Nu hoort het bij het onderwijs. Zo’n weg naar het eindwerk is een lang traject waarbij je ook weer naar binnen keert, naar de inhoud. Dan is het daarnaast goed na te denken over hoe je je verbindt met je publiek, met je podium, wat je verhaal is. Ook dat is ondernemerschap.”

Interdisciplinair werken

De samenwerking met docenten van andere disciplines ter voorbereiding is interessant, zegt Arja. “Het soort ondernemerschap verschilt per discipline, maar het proces is heel vergelijkbaar. Elke student komt tijdens de studie tot de ontdekking wat hij nodig heeft om te kunnen werken. Dat geldt zowel voor intuïtieve organische makers als voor meer conceptuele makers. Studenten vinden het ook leuk om elkaar te inspireren. Ik merk aan de studenten die Exposure Prep hebben gevolgd, dat ze assertiever worden en dat ze andere vragen gaan stellen.”

Tijdens een van de workshops van Exposure Prep.

Waar doe ik het voor?

Afstudeerder Daan Willems, vierdejaars Docent Muziek, kijkt positief terug op de workshops. “Ik zat in een groep met studenten van andere docentenopleidingen, Theater en Beeldende Kunst. Het was leuk om met hen overeenkomsten en verschillen te bespreken; hoe we kijken naar onze positie als maker, educator, ondernemer en ontwerper. We kregen tools om een mission statement op te stellen, dat we kunnen delen met wie we samen willen werken of om mensen aan ons te binden. Dit statement helpt mij nu enorm om bij de kern van wat ik belangrijk vind te blijven: waar doe ik het voor? Wat vind ik belangrijk? En het geeft de buitenwereld duidelijkheid in wat ze van me kunnen verwachten.”

Netwerk opbouwen

“Ik had het ook interessant en leerzaam gevonden om al daadwerkelijk een potentiële opdrachtgever te contacteren. Om te laten zien dat het eigenlijk niet zo moeilijk of spannend hoeft te zijn om de mensen te bereiken die heel nuttig kunnen zijn en een netwerk op te bouwen. Ik heb inmiddels wel een aantal mensen gevraagd om naar mijn eindwerk te komen, een koorvoorstelling met als thema ‘aandacht’. Het zou fantastisch zijn als zij me in de toekomst verder zouden kunnen helpen.”

Tijdens een van de workshops van Exposure Prep.