‘Er staat zoveel meer op een pagina dan je in eerste instantie denkt’

Student Martha Postma, regisseur Noufri Bachdim en auteur Najiba Abdellaoui vertellen over 'De mooiste mislukking ooit'.

Voor het jaarlijkse Tourneeproject maken tweedejaars studenten Docent Theater onder begeleiding van professionals een nieuwe voorstelling die vervolgens op tournee gaat. In 2026 leverde dit drie jeugdvoorstellingen op die in oktober te zien waren op meer dan 20 basisscholen en in bibliotheken in Utrecht.

Studenten maken voor het Tourneeproject een voorstelling van a tot z. Ze zijn verantwoordelijk voor alle aspecten van het maken van een nieuwe voorstelling; van het ontwikkelen van scenes, spel, scenografie en lesmateriaal, maar ook voor productionele zaken zoals planningen en draaiboeken, promotie van de voorstelling en contact met de scholen. Ze werken vijf weken lang vijf dagen per week aan de voorstelling en krijgen hierbij begeleiding van professionals uit het veld.

De mooiste mislukking ooit

Eén van de drie voorstellingen die in 2026 werd gemaakt, was De mooiste mislukking ooit; een beeldende en muzikale ontdekkingsreis voor iedereen vanaf vier jaar. De voorstelling is gebaseerd op het prentenboek Mir en de muusjes (en de mooiste mislukking ooit) van Najiba Abdellaoui en Yara Ruby. Het boek en de voorstelling vertellen het verhaal van Mir, een meisje dat een goed idee heeft, maar er niet iets mee durft te doen omdat ze bang is dat het zou kunnen mislukken.

Martha Postma, die samen met vier andere tweedejaars studenten Docent Theater (Noor Zwart, Ezra Ammeraal, Kylian Veltrop en Jessy van Gennip) de voorstelling maakte: ‘Dit was voor mij de eerste keer dat ik iets ging maken voor kleuters. Ik ging er open in; ik wist niet precies wat ik kon verwachten, maar ik had veel zin om te spelen en het kind in mijzelf op te zoeken. Het was heel leuk om te zien hoe enthousiast de kleuters op de voorstelling reageerden. Ze gingen helemaal op in het verhaal en konden niet stil blijven zitten; ze riepen en wezen naar alles wat op het podium gebeurde.’

V.l.n.r.: Ezra Ammeraal, Martha Postma, Noor Zwart, Kylian Veltrop en Jessy van Gennip

Veel vertellen met weinig woorden

Martha: ‘We begonnen ons maakproces door het boek helemaal uit te pluizen. Er staat zoveel meer op een pagina dan je in eerste instantie denkt. Net als in het boek gebruikten we zoveel mogelijk beeld en zo min mogelijk tekst. We wilden de nadruk leggen op de boodschap dat mislukken niet kan; dat je mag spelen en proberen. Vandaar ook de naam die we aan onszelf gaven; Studio Sprankelspoor. Wanneer je iets maakt gaat het ook om alle mooie dingen die je onderweg meemaakt en achterlaat.

Gooi in het diepe

Tijdens het maken van de voorstelling kregen de studenten begeleiding van twee makers van jeugdtheatergezelschap Studio Figur: Noufri Bachdim en Pluck Venema. Noufri: 'Het bijzondere van het Tourneeproject is dat studenten grotendeels zelfstandig een voorstelling maken. We gooien studenten echt in het diepe. Ze leren hoe het is om in weinig tijd veel keuzes te maken, net zoals ze dat later als professional moeten doen. Ze stonden er natuurlijk niet alleen voor; wij waren altijd beschikbaar voor hulp en feedback. Ook begeleidden we studenten actief in het maakproces.

Martha: Noufri hielp ons mee met het uitwerken van de scenes en tekende voor de eindregie. Pluck Venema hielp ons met het maken van poppen voor de voorstelling. Ze dachten allebei ook met ons mee tijdens het uitwerken van de vormgeving van de voorstelling. Uiteindelijk hebben we drie grote kledingrekken gemaakt met aan de ene kant een zakelijke blauwe spijkerstofwereld en aan de andere kant een creatieve fantasiewereld vol kleuren en vormen. Dit werkte op het toneel erg goed, net als de kleine laarsjes die weglopen die we hebben gebruikt voor de voorstellingsposter.'

Noufri: ‘Als Studio Figur werken we heel interdisciplinair; beeld, muziek, fysiek spel en vormgeving grijpen voortdurend op elkaar in. Iedere maker van ons collectief heeft een eigen specialiteit, maar is ook goed in staat om samen te werken met andere makers met een andere specialiteit. Deze interdisciplinaire werkwijze zag ik terugkomen bij de studenten. Heel veel materiaal kwam in eerste instantie vanuit henzelf. We begonnen heel breed en legden in de laatste maakweek de puzzel. Hoe verder in het proces hoe meer de studenten de makerspet afzetten en hoe meer ze de spelerspet opzetten.

Najiba Abdellaoui (rechts) en Yara Ruby (links)

Prentenboek op het podium

Voor auteur Najiba Abdellaoui was het heel bijzonder om te zien hoe studenten haar boek op het toneel brachten. Najiba: 'Schrijven doe je vaak alleen. Bij Mir en de muusjes (en de mooiste mislukking ooit) was dat anders. Dit boek hebben illustrator Yara Ruby en ik in co-creatie met kinderen gemaakt. Tijdens het maakproces zijn we naar scholen gegaan en hebben we kinderen gevraagd om mee te denken over het verhaal en de illustraties. Sommige reacties van kinderen zitten letterlijk in het boek, zoals toen een meisje zei: 'Ik weet het niet meer, het idee is uit mijn hoofd gevallen'. Deze uitspraak vonden we zo mooi dat ik hem een plekje heb gegeven in het verhaal.

Ik ben heel blij dat studenten van HKU juist met dit boek aan de slag zijn gegaan. Het is mooi om te zien hoe de studenten hun versie hebben gemaakt van het verhaal. Het resultaat was ontroerend, grappig en spannend. Het is heel inspirerend om te zien wat zij uit het verhaal hebben gehaald. Dat dat niet per se altijd is wat we er bewust in hebben gestopt, maakt het inspirerend. Het prachtige poppenspel, de dynamiek, soundscape en decor voelden als nieuwe verrijkende dimensies aan het verhaal.

Ik vind het heel mooi om te zien dat de studenten zichzelf Studio Sprankelspoor hebben gedoopt. In het boek komt een sprankelspoor voor, maar het boek laat zelf nu ook een sprankelspoor achter. Doordat studenten er hun eigen versie van hebben gemaakt en kinderen de voorstelling op school hebben gezien. Daar doe je het als maker uiteindelijk voor; iets creëren waardoor iets gaat sprankelen bij de lezer. Kortom, het was een ontzettend verrijkende ervaring voor Yara en mij.

Eerste theaterervaring

De mooiste mislukking ooit speelde in twee weken voor bijna duizend kleuters op zestien basisscholen en in twee bibliotheekfilialen in Utrecht en omgeving. Wat maakt spelen voor zo’n jonge doelgroep bijzonder? Martha: ‘Kleuters dwingen je een verhaal te vertellen met beelden in plaats van met woorden. Tijdens het maken van de voorstelling waren we ons er bewust van dat die voor sommige leerlingen misschien hun eerste theaterervaring zou zijn. Dat vonden we erg bijzonder; ik kan me herinneren hoe er een nieuwe wereld voor me openging toen ik mijn eerste theatervoorstelling zag. Het was heel bijzonder dat wij degenen zijn die dit voor deze leerlingen mochten komen brengen.'