HKU

Nelly van der Geest heeft veel ervaring opgedaan met onderwijsinnovatie en partnerschap. Haar programma richt zich op vernieuwing die ontstaat doordat kunst en maatschappelijke ontwikkelingen op elkaar inwerken.

“Kunst is niet alleen communicator, maar heeft wezenlijk invloed”

Kunst kan de innerlijke drive van mensen voeden en ze helpen zichzelf te vernieuwen. Wie zo gevoed is, kan op zijn beurt de samenleving (helpen) innoveren. Nelly van der Geest brengt in kaart hoe kunst en maatschappij elkaar beïnvloeden. Ze richt zich op drie thema’s: duurzaamheid, diversiteit en creativiteitsontwikkeling.

Hoe kun je het ontwikkelprogramma karakteriseren?

“Dat kan het beste via een beeld: de lemniscaat, de liggende acht. De ene kant van de lemniscaat wordt gevormd door maatschappelijke vraagstukken die nieuwe benaderingen nodig hebben. De andere kant is de creativiteit van het individu of de kunstenaar, die de samenleving dingen teruggeeft en daarmee de werkelijkheid herschept. Het knooppunt van de lemniscaat wordt gevormd door creatief handelen. De ene kant loopt vloeiend over in de andere, en vice versa. Ik zoek naar maatschappelijke projecten of processen waarin kunst niet alleen de communicator is, maar wezenlijk wordt beïnvloed én zelf invloed heeft. ‘Innovatie’ is daarbij het centrale begrip.”

Een van de thema’s van het programma is duurzaamheid. Hoe maak je dit thema concreet vanuit de kunsten?

“We willen binnen HKU beleids- en onderwijsontwikkeling rondom duurzaamheid stimuleren. Het is niet zo makkelijk om de kunsten te verbinden aan dit thema, maar we verzamelen goede voorbeelden. Hiervoor hebben we een intern HKU-netwerk en we nemen deel aan het Utrechtse netwerk SURE, een platform voor duurzame innovatie. Zo heeft HKU-studente Isabelle Bronzwaer daar haar project ‘The Takeover’ gepresenteerd. Zij bedacht een concept om de enorme hoeveelheid leegstaande kantoorpanden te benutten. Ze wil festivals organiseren in die gebouwen en via evenementen een bijdrage leveren aan een betere kwaliteit van de ruimtes, die dan weer ergens anders voor kunnen worden gebruikt. Verder onderzoeken we momenteel op welke knooppunten in Nederland kennis over de wisselwerking tussen duurzaamheid en creativiteit zich ophoopt. Doel daarvan is om te bekijken of en hoe HKU haar kennisnetwerk kan vergroten.”

Met het thema diversiteit heeft HKU een lange traditie. Hoe vul je dit in?

“Diversiteit is en blijft een actueel thema dat past bij het maatschappelijke profiel van HKU. Bij Theater zijn ze hierin voorloper. Idealiter ontwikkelen we binnen de instelling ‘diversiteitsconsciousness’, zoals je ook ‘eco-consciousness’ hebt. In navolging van de landelijke code voor diversiteit heb ik een standaard ontwikkeld die docenten stimuleert om niet alleen in randvoorwaarden over diversiteit te denken, maar ook inhoudelijk. Hoe kun je diversiteit in het onderwijs aandacht geven? Daarnaast zijn we binnen HKU bezig met ‘Internationalisation at Home’: studenten de kans geven om interculturele vaardigheden op te doen, ook als ze niet naar het buitenland gaan. De kennis op dit gebied wordt gebundeld, om zo de interculturele dimensie van het onderwijs te versterken”.


Het derde onderwerp waaraan de HKU aandacht schenkt is Creatief Vermogen. Hoe concretiseer jij dat en wat doen jullie hierin?

HKU levert een bijdrage aan twee subsidieprojecten waaraan meerdere partners deelnemen. In het Ontwikkeltraject Creatief Vermogen Utrecht draait het om de vraag: hoe kun je creatief vermogen bij kinderen en jongeren stimuleren? Samen met ruim twintig basisscholen en twaalf culturele instellingen ontwikkelen we een open leerlijn creativiteit. Zelfsturing en verbeeldingskracht staan centraal: de leerlingen zelf onderzoeken via uitdagende opdrachten wat én hoe zij willen leren. We gebruiken de metafoor van de diamant. Creativiteit is een veelzijdig vermogen, de diamant straalt steeds op een andere manier, al naar gelang de hoek van waaruit het licht erop valt. In ‘Creatief Vermogen en de diamant’ hebben we die aspecten benoemd. Wil je Creatief vermogen stimuleren, dan moet je onderwijs ook steeds in beweging blijven, en vraagt het van leraren om hun eigen creativiteit meer aan te boren. In co-creatie tussen de scholen en culturele instellingen proberen we dit te bereiken. Vroeger werd je als school uitgenodigd voor een voorstelling en dan kreeg je misschien lesmateriaal mee voor in de klas. Nu werken scholen duurzaam samen met de culturele partners; creatief vermogen wordt steeds meer gezien als een belangrijke vaardigheid voor de 21ste eeuw. Een mooi voorbeeld is de samenwerking tussen het Centraal Museum en de Agatha Snellenschool.

“HKU vind creatief vermogen niet alleen belangrijk voor kinderen, maar ook voor ‘leiders in cultuur’. We zijn een van de vier partners die in opdracht van het ministerie van Onderwijs het LinC programma verzorgen. Hierin worden zittende leiders uit de culturele sector uitgedaagd hun publiek leiderschap te verdiepen. HKU levert docenten voor de leergang, en draagt bij aan het ‘interventure leerspoor’. ‘Interventure’ is een samenvoeging van de woorden adventure, interventie en innovatie, in het leerspoor worden LinC-deelnemers creatief uitgedaagd het avontuur van innovatie in de kunst en de cultuursector aan te gaan.”

Contact

Voor informatie kunt u tijdens kantooruren Vanesse de Graaff bellen: 030-2091653. E:expertisecentrumeducatie@hku.nl.