HKU

Musiceren met een virtueel orkest op HKU Utrechts Conservatorium

7 april 2017




Wat nou als je als musicus kunt repeteren met een orkest op een heel andere plaats? Of in een virtuele orkestbak plaatsneemt om te horen hoe jouw partij klinkt tussen de andere instrumenten? Met deze en andere mogelijkheden experimenteren musici en technici tijdens het Futurelab VR Maestros op 11, 12 en 13 april bij HKU Utrechts Conservatorium aan de Mariaplaats in Utrecht.

Aan het driedaagse experiment doen docenten, studenten en onderzoekers van HKU mee. Een van de doelen is testen of het mogelijk is een muzikant met behulp van virtual reality plaats te laten nemen in een eerder opgenomen orkestomgeving. De solist kan met de opname meespelen als ware het ‘real-time’. Ook vergelijken de deelnemers verschillende microfoon-, opname-, streaming- en mixage-technieken in de context van Virtual Reality.

"Het is niet altijd mogelijk om met een heel orkest te repeteren”, zegt onderzoeker en musicus Than van Nispen die het project leidt. “Wij willen uitvinden of er mogelijkheden zijn om een musicus virtueel plaats te laten nemen in een orkestomgeving.”

Proefpersonen ervaren een driedimensionale opname van een orkest. Dat gebeurt met behulp van Virtual Reality en 360 graden audio/video-opnames. Met name het vastleggen van geluid op deze manier is een uitdaging voor de deelnemers.

Onverwachte uitkomsten

Omdat het om een experiment gaat, staat de uitkomst nog niet vast. Zo bekijken de deelnemers ook of de opname van een solo-artiest in een orkestopstelling kan worden geïmporteerd. "Dat is juist weer de andere kant op gedacht, niet het orkest naar de solist brengen, maar de solist naar het orkest", aldus Van Nispen.

Een ander idee is om in de virtuele omgeving een instrument te bespelen met behulp van controllers, eigen bewegingen of misschien zelfs het stemgeluid van de gebruiker. Dat zou bijvoorbeeld betekenen dat iemand die een drummende beweging maakt, een bijpassend drumgeluid genereert.

Indien de onderzoekers er aan toekomen, willen ze ook experimenteren met augmented reality, waarbij virtuele elementen worden toegevoegd aan de werkelijkheid. Zodat een dirigent of musicus de bladmuziek altijd in beeld heeft via een speciale bril.

Onderzoeker Than van Nispen waarschuwt echter voor te hoog gespannen verwachtingen: "Het is voor ons echt een experiment om te zien wat werkt binnen de context van het onderwijs, dus verwacht geen compleet product dat we meteen kunnen gebruiken. De technologie verkennen en eigen maken is óók een doel op zich. Afhankelijk van het verloop van het lab, kan de uitkomst dus veranderen.”

Aanwezig zijn bij eindpresentatie

Het Futurelab VR Explorers is onderdeel van een serie labs die het Expertisecentrum Creatieve Technologie van HKU organiseert, waarbij deelnemers onderzoeken hoe nieuwe technologie een betekenisvolle plaats kan krijgen in het kunstonderwijs. Interesse om de eindpresentatie bij te wonen? Die vindt plaats op donderdag 13 april om 15:00 uur in lokaal 118 van HKU Utrechts Conservatorium, Mariaplaats 28, 3511 LL, Utrecht. Aanmelden hiervoor kan via deze link.

Om alvast een indruk te krijgen van hoe zo'n virtuele orkestomgeving eruit kan zien, kun je onderstaande filmpjes bekijken:

‘Making of’ The Joshua Bell Experience voor Playstation VR



360 graden-concertregistratie