HKU

HKU-Column september 2016

'Heb jij nog iets bijzonders op je bucket list?'

Loodjeslijst

'500 dingen die je gedaan móet hebben' ... Als er één type zinnetjes bestaat waar al mijn nekharen onmiddellijk van rijzen, is het wel het type dat als volgt is opgebouwd. Ze bevatten een zelfstandig naamwoord, voorafgegaan door een getal van minimaal twee cijfers, het voltooid deelwoord van een werkwoord dat per definitie inspanning vereist, én – nu komt het allerergste – de persoonsvorm is onveranderd: moet! Met of zonder accent. En niet iemand anders moet iets, nee jij! Ze doen het erg goed als boektitel. Plaatsen die je gezien moet hebben, boeken die je gelezen moet hebben, vul maar in. Ik maak nog altijd heel graag zelf uit welke dingen ik in mijn leven gedaan moet hebben. Het openingszinnetje van deze column is een boektitel die ik tegenkwam tijdens mijn research naar het verschijnsel "bucket list". In mijn vakantie vond ik in m'n favoriete kroeg een free card waarop "the bucketlist festival" werd aangekondigd. Pardon??? Op de adreszijde las ik: 'Deze zomer barst voor het eerst "The Bucketlist Festival" los. Muziek, dans, een unieke locatie en een programma gevuld met bucketlist-waardige activiteiten.' Er staan er vast twee die ik kan aankruisen: vuurspuwen en insecten eten ...


Bucketlist-waardige activiteiten... Ik voel m'n nekharen al rijzen. Wat is bucketlist-waardig? Wie bepaalt dat? Op 7 juni 2014 schrijft Pieter Steinz in zijn reeks columns "Lezen met ALS": 'In de veertiende, herziene editie van de Dikke van Dale, verschenen in 2005, is het begrip nog niet te vinden. Sindsdien duikt het te pas en te onpas op: "de bucket list", een lijst van spectaculaire dingen die je wilt – sommigen zeggen "moet" – doen voordat je doodgaat. Genoemd naar het Engelse equivalent, van de pijp uitgaan, to kick the bucket, en populair gemaakt door een film met Morgan Freeman en Jack Nicholson, is het zelfs bij mensen die nog een lang leven voor zich hebben in de mode. De gemiddelde bucket list bevat dan ook items als bungeejumpen van de Chinese Muur, knuffelen met gorilla's, meedoen aan de Camel Trophy, de marathon lopen op Antarctica, het periodiek systeem der elementen in je hoofd stampen, speculeren op de beurs, je stamboom uitpluizen, reizen met de Trans-Siberië Express, leren jongleren, Michelle Obama de hand schudden, je vliegbrevet halen en een nummer-1-hit scoren – om maar wat te citeren uit de vele 1001 Things to Do before You Die-boeken die de boekhandel overspoelen.' Tik je bij een vertaalprogramma "bucket list" in, dan luidt de Nederlandse vertaling: "loodjeslijst". De laatste loodjes plegen spreekwoordelijk toch het zwaarst te wegen. Voor wie binnenkort het loodje dreigt te leggen luidt de vraag dan ook niet: 'Heb jij nog iets bijzonders op je bucket list?' Want het gewoonste blijkt al bijzonder.


'Het klinkt haast onmogelijk maar er is een plek waar je 21 bucketlist-items kan afvinken in 1 dag. Niet omdat het moet ... maar omdat het kan ... Geen alledaagse "buckets" maar stuk voor stuk gave en unieke bucketlist-items,' aldus de opening van een blog over "The Bucketlist Festival". Ineens moet ik denken aan een kinderliedje: 'Twee emmertjes water halen, twee emmertjes pompen ...' Zo'n festival is een enorme luxe en grenzeloos decadent als we weigeren dat te beseffen. Er zijn plekken op deze wereld waar twee emmertjes water letterlijk bovenaan de bucket list staan, elke dag opnieuw. Om maar niet te spreken van de loodjeslijst van een Syrische vluchteling. Ik gok dat bovenaan staat "dat hij het loodje niet zal leggen" ... Het jongste nummer van het mindstyle magazine (help!) Happinez meldt in een reportage over de bucket list: 'De principes die matchen met het succes van Alpe d'HuZes zijn ook verantwoordelijk voor een gelukkig grensverleggend leven. Afzien is er één van. Je leert afzien en doorzetten en dan je successen vieren.' Tja, denk ik dan, vrijwillig afzien is iets anders dan gedwongen afzien omdat bepaalde groeperingen in deze wereld wel heel letterlijk "grensverleggend" leven ...

De wens om iets nieuws te leren staat volgens het mindstyle magazine voor "je wereld vergroten": 'Je bent weer een beginneling, en dat is nu juist de bedoeling: je krijgt iets van die kinderlijke verwondering en dat kinderlijke enthousiasme terug, en vooral durf. Durf te experimenteren, iets te laten mislukken, dingen uit te proberen en proefondervindelijk te ontdekken. Je leert dat fouten maken erbij hoort en dat je daarvan leert. Het leven wordt er lichter door.' Of dat laatste echt altijd waar is weet ik niet, maar ik gun alle eerstejaars veel experimenteerdrift zodat ze de creatieve dromen op hun loodjeslijst "niet onder het loodje behoeven te leggen" wat volgens Van Dale betekent 'dat er gewoonlijk niets van komt.' Durf! Leer! Geniet! Leef! Het mooiste antwoord op de vraag: 'Heb je een bucket list?' is misschien wel van de inmiddels overleden columnist Albert de Lange. De exacte bewoordingen weet ik niet meer, maar het kwam hierop neer: 'Nee, want dat zou ik een belediging vinden voor het leven dat ik tot nu toe heb geleefd.' Hij heeft groot gelijk! Het leven is geen afvinkwedstrijd ...

Lambertha Souman is redactioneel medewerkster bij HKU. Daarnaast is zij tekstschrijver in de breedste zin van het woord (liedteksten, poëzie, artikelen, brochures, folders).

lambertha.souman@hku.nl