HKU

Marleen studeert Fine Art. Ze vindt dat ze, in haar werk en daarbuiten, iets door moet geven van haar ideeën en de manier waarop haar hoofd werkt. Dat doet ze door uitdagend werk te maken en veel met mensen te praten over kunst

Waarde van kunst

Ik denk niet dat je kunstenaar kunt worden, maar dat je het bent. Voor mezelf denk ik dat ik er altijd al mee bezig was om dingen te maken. Dat je inspiratie hebt en dat je daar echt iets mee moet doen, het ergens kwijt moet. En dat je mensen daarmee kunt helpen of inspireren. Ik denk dat ik dat wel heel graag wil: anderen inspireren om te doen wat ze zelf willen, zichzelf te kunnen zijn. Dat ze meer individueel worden, ofzoiets. Je kunt er ook veel aan hebben als je je laat beïnvloeden door kunstwerken. Door kunst word je je bewust van 'hee, dat is ook nog een heel ding waar ik over na kan denken'. Een soort nieuwe werelden. Nieuwe inzichten. Je kunt het zien als de mening van een kunstenaar, maar het kan ook een soort waarheid zijn die door een kunstwerk aan je geopenbaard wordt. Van 'hee, dit herken ik'.

Kritiek krijgen

Sommige mensen zeggen 'ja, nou, dat is jouw mening' als ze kritisch commentaar van een leraar krijgen. Ik heb een leraar...het is misschien niet eens zozeer wat hij zegt, als wel hoe. We hadden allemaal werk gemaakt en neergezet in het lokaal. En toen kwam 'ie bijna rennend aan, en liep even snel door het lokaal, zovan: 'Nee. Nee. Nee. Ja. Nee'. Bij mij zei hij ook 'nee'. En in het begin neem je dat allemaal heel persoonlijk.

In je hoofd is het misschien wel mooi, maar je moet het ook in het echt kunnen maken. Eigenlijk moet je bereid zijn om net zo kritisch naar je eigen werk te kijken als zo'n leraar. Als je blijft hangen in beledigd zijn, of dat je het heel persoonlijk neemt, dan leer je niks. In het begin was iedereen een beetje bang voor die leraar. Dan vroeg iedereen aan elkaar 'wat zou hij ervan denken?' Als iemand dat nu vraagt, zeg ik: 'Hij gaat zeggen dat 'ie dit of dat niet goed vindt, want zus en zo'. En dat blijkt dan te kloppen. Dus dan zie je toch dat je er enorm veel van leert. Hoe eigenwijs je ook bent, je hebt een soort basis nodig van techniek, dat je weet wat je doet. Daar ben ik heel blij mee, dat je op deze opleiding die basisprincipes goed leert beheersen.

Aan de andere kant: er zijn zoveel verschillende technieken, als je dat allemaal aan iedereen moet uitleggen ben je veel te lang bezig. Dus als je zelf iets maakt en de leraar zegt 'oh, als je dit interessant vindt moet je die kunstenaar eens bekijken', moet je dat vervolgens zelf uitzoeken, bijvoorbeeld met dezelfde techniek gaan experimenteren. Daarin moet je heel zelfstandig zijn.

Ondernemen als kunstenaar

Ik heb niet het gevoel dat we daar al heel erg mee bezig zijn. Ik denk dat dat later komt, en dat je er misschien ook zelf wel buiten school mee bezig moet zijn. Mijn vorige opleiding, Indoor Design op mbo-niveau, ging daar wel heel erg over. We hadden daar ook managementvakken enzo. Ik vind het wel een veilig idee dat ik dat kan, maar ik weet niet of dat wel goed is. Als je naar de kunstacademie gaat doe je dat ook heel erg voor jezelf, en dan wil je juist niet de zekerheid hebben van een vaste baan. Fine art-studenten in ieder geval niet. [lacht] Jawel, dat vage is ook eng, soms. Deze opleiding zit echt wel heel erg aan de artistieke kant. Over dat zakelijke denk ik nog niet zo na. Geld is sowieso niet waar het om gaat; het gaat om jezelf.

Ik zie wel voorbeelden van wat werkt, vooral bij de docenten. Die hebben allemaal een eigen atelier. Dat is heel fijn om te zien, dat het bij hen ook gewoon goed gaat. Dat zie ik ook wel zitten, dat ik mijn eigen ruimte heb en zelf alles regel met exposities enzo. Het hele stuk van zorgen dat je genoeg exposities hebt, en dat mensen weten dat je er bent, hoort er denk ik wel bij. Je moet je kunst natuurlijk wel zichtbaar maken voor mensen. Anders is mijn missie ook niet geslaagd om mensen met mijn kunst te helpen, of iets nieuws te laten zien.

Door de school rollen

De opleiding is echt intens. Regelmatig moeten mensen wel huilen in de les. Omdat het werk ook heel persoonlijk is, het gaat over persoonlijke problemen of ideeën. Deze week moesten we in een bepaalde les allemaal een performance van een minuut uitvoeren, en een jongen stuurde ons één voor één de gang op, met een minuut ofzo ertussen. En dan moest we door de school gaan rollen. Je hoorde ook sommige mensen aan de telefoon van, 'oh wacht, er rollen hier een paar mensen over de gang'.

Wat ik daar goed aan vind is dat het een ervaring is die je anders misschien nooit hebt. Als je bijvoorbeeld op kantoor werkt, dan zit je de hele tijd in dezelfde houding, je bent de hele tijd met hetzelfde bezig in je hoofd. En als je door een gang gaat rollen kom je daar helemaal los van. Waarschijnlijk zouden mensen die op een kantoor werden uitgedaagd van 'ga even door de gang rollen', dat heel raar vinden. Het valt buiten het kader van wat ze naar hun idee zitten te doen. Maar als je dat dus wel doet, kóm je ook buiten dat kader. Dat levert volgens mij veel op.

Ambitie

Sommige vakken kosten heel veel tijd zonder dat je echt iets doet, maar je bent dan wel de hele tijd aan het nadenken. Ook buiten school ben je er de hele tijd mee bezig. Alles wat je ziet kun je gebruiken. Soms droom je ergens over en word je wakker en schrijf je het op; je maakt een foto en daar maak je weer een schilderij van, je maakt een video van een gevoel dat je hebt. Dat vond ik in het begin wel heftig. Met lessen en zelf werken kom je sowieso wel uit op veertig uur, maar je kunt het ook zo druk maken als je zelf wilt. Sommige dagen zit ik van negen uur 's ochtends tot tien uur 's avonds op school.

Ik pas op deze studie omdat ik bezig ben met dingen waar andere mensen misschien niet mee bezig zijn. Of wel, maar op een andere manier. Je moet risico durven nemen in je hoofd. Ik denk dat heel veel studenten hier goed kunnen filosoferen, of in ieder geval open staan voor andere ideeën. Je moet alle emoties kunnen toelaten. Dus dat je soms buiten je comfortzone moet gaan om verder te komen. Je moet je ook heel erg willen ontwikkelen. En dat wil ik. Dat is een van mijn allerbelangrijkste drijfveren.

Interview voor HKU 24/7, 2015