HKU
Theatermaken, pragmatische theorieën

Vanuit zijn ervaringen als dramaturg, docent en theatermaker probeert Mart-Jan Zegers nieuwe denk-, spreek- en werkkaders te formuleren, die hopelijk tot een overkoepelend vertoog over theater en theatermaken kunnen leiden.

Hij wil de kloof dichten tussen theorie en praktijk, tussen objectivisme en subjectivisme, tussen reflectie en ervaring. Hij koppelt zijn onderzoek aan de theatertheorieën van de in zijn ogen belangrijke denkers en makers Friedrich Hölderlin, Antonin Artaud en Bertold Brecht. Hun onderneming was het onbevattelijke van het fenomeen 'theater' te bevatten en in een gebied door te dringen waar theorie en praktijk zich zodanig tot elkaar verhouden, dat een scheiding het wezen van theater aan zou tasten.

In dit boek wordt hun denken, worstelen en werken inzichtelijk gemaakt, om werkbare aanknopingspunten en concreet te hanteren werkstrategieën te formuleren voor een vernieuwende theatertheorie. Het begrip 'geslotenheid van de representatie' speelt daarbinnen een centrale rol. Ook zal Mart-Jan Zegers een kritisch oog werpen op cultuurpolitieke zaken in Nederland die het theatermaken beroeren en op de plaats die het vernieuwende theater daarin inneemt.

Teven zijn in dit boek twee fascinerende bronteksten opgenomen: Opmerkingen over Oedipus en Opmerkingen over Antigone van Friedrich Hölderlin (met een uitgebreide annotatie) en Het theater van de wreedheid of de geslotenheid van de representatie van Jacques Derrida. Beide teksten zijn hier voor het eerst vertaald in boekvorm beschikbaar.

Uit de recensie van Annette Embrechts in De Volkskrant van donderdag 21 augustus 2008:

"Juist het theater, zegt Zegers, heeft de mogelijkheid de spanning tussen de toeschouwer en de speler, de acteur en zijn personage, de tekst en zijn betekenis oneindig op te rekken. Een mens, een gedrag en een denken kan op het toneel worden doorkruist door een tweede realiteit (een tweede mens, gedrag en denken enzovoorts). Theater kan naar de realiteit verwijzen maar ook naar allerlei mogelijke realiteiten."