HKU

Het pamflet 'Je moet je kunst veranderen' roept op tot nieuwe rol voor kunstenaar

7 februari 2017


Het lectoraat Performatieve Maakprocessen heeft onlangs het pamflet 'Je moet je kunst veranderen!' van regisseur en programmamaker Caspar Nieuwenhuis uitgebracht. Het is een verontrustend relaas over de staat van de kunsten, maar biedt kunstenaars én anderen die zich professioneel met kunst bezig houden een nieuw paradigma en concrete perspectieven over hoe de infrastructuur van de kunsten te veranderen.

De chaos is zichtbaar, hoorbaar, voelbaar. In gesprekken op straat. Op televisie, op sociale media. Er is een wereldwijde toename van het aantal Boze Brievenschrijvers, Occupy’ers en Indignados. Er is een hausse aan afkeer tegen geïnstitutionaliseerde organisaties. De Europese Unie, het politiekorps, de grote onderwijsinstituten, de bankensector, de auto-industrie, pregnante voorbeelden van verzetsdoelwitten.

De institutieleiders worden als Koning Ubu in de hoek gezet, uitgedaagd om hun rendementsbeleid te verwerpen. “Er roert zich de jongste weken heel wat van onderuit.” Hoe vaker dat gezegd wordt, des te meer zich van onderaf iets roert. Zeker als het blijft bij retorisch geroep dat meer breekt dan bouwt. Wie levert er in zijn systeemkritiek een structurele toekomstvisie?

Kunstenaar aan zet

Meer dan ooit is de kunstenaar aan zet. Waarom? Het portret van de eenentwintigste eeuw is samengesteld uit twee dominante vragen: ‘waar ben ik?’ en ‘hoe werkt het tussen ons?’ Mensen van deze tijd organiseren zich in een netwerk, van persoon naar persoon, van beeld naar beeld, van positie naar positie.

Wie zijn positie aanpast, ontwerpt een nieuwe situatie, ontwerpt een nieuwe rol voor zichzelf. In deze gemediatiseerde werkelijkheid is de mens een designer. Dat maakt van design in allerlei opzichten een existentieel instrument.

Het pamflet ‘Je moet je kunst veranderen!’ is gelukt, wanneer het een gesprek teweegbrengt, een verhit debat. Dat is wanneer kunst en onderzoek toegepast worden: als ze iets veroorzaken.

Je moet je kunst veranderen! door Caspar Nieuwenhuis (directeur van het kunstenaarscollectief Likeminds, freelance regisseur en programmamaker) en het HKU-lectoraat Performatieve Maakprocessen. Geïnteresseerden kunnen een exemplaar aanvragen via: debbie.straver@hku.nl.

Lees het pamflet online